MENU
»
S
I
D
E
B
A
R
«

City of Iron
16 sep 2014 door Ralda

Spelbeschrijving

In City of Iron staat elke speler aan het hoofd van een groeiende natie in een fantasiewereld. In je stad heb je aanvankelijk plaats voor vijf gebouwen, en die gebouwen zullen je meestal goederen opleveren! Het doel van het spel is dan ook om zoveel mogelijk goederen te verzamelen want tijdens de puntentelling krijgen enkel diegene die de meeste goederen hebben punten.

Aan het begin van een ronde kunnen de spelers bieden voor de speelvolgorde. Soms zal je er voor kiezen om als eerste aan de beurt te zijn maar andere keren wil je juist als laatste jouw beurt afmaken, het is bovendien belangrijk hoeveel geld je daar voor over hebt. Als je helemaal zeker wilt zijn kan je tot 9 munten betalen, maar met wat geluk kan je ook eerst aan beurt komen door 1 of zelfs geen munten in te zetten! Daarna mogen de spelers elk om beurt een actie uitvoeren, daarmee kan je o.a. een gebouw bouwen in je stad, een kaart nemen of de actie van één van je kaarten uitvoeren. Elke speler heeft namelijk twee persoonlijke decks: militaire en burger kaarten. Aan het begin van het spel heeft elke speler slechts 2 kaarten in elk van deze decks, maar vanaf de volgende ronde kan je er voor kiezen om nieuwe kaarten aan te kopen die je dan aan je deck(s) kan toevoegen. Standaard kan je tijdens de inkomstenfase één burgerkaart op hand nemen, door nieuwe gebouwen/steden aan te kopen zal je steeds meer en meer kaarten kunnen trekken aan het begin van de ronde. Alle kaarten hebben een unieke actie, zo heb je de Ontdekker nodig om een nieuwe stad te ontdekken en de Majoor om een district aan je stad toe te voegen. Met andere kaarten kan je wetenschapspunten verkrijgen die je dan weer nodig hebt voor gebouwen te kopen enz. De kaarten die je speelt moet je ook nog eens vergezellen van de gevraagde symbolen, daarvoor zal je er dus andere kaarten moeten bijspelen. Al deze kaarten komen terecht op je persoonlijke aflegstapel, deze wordt omgedraaid wanneer je trekstapel op is. Het is dus ook nog eens belangrijk in welke volgorde je die kaarten speelt, want de aflegstapel wordt nooit geschud!

De belangrijkste actie is wellicht het aankopen van gebouwen. Je kiest één van de beschikbare gebouwen op het speelbord en betaalt de aangegeven kostprijs in munten en wetenschapspunten. Bovendien moet je over een vrije plaats en een geschikt landtype beschikken in één van je steden. Een gebouw levert meestal enkele goederen op, je kan dan op het speelbord aanduiden hoeveel goederen jij hebt per soort. Tijdens de inkomstenfase zal je één munt extra ontvangen per gebouw met goederen. Enkele gebouwen leveren geen goederen op maar wel wetenschapspunten, extra kaarten of zelfs punten. Een andere mogelijkheid om goederen te verkrijgen is door kleine dorpen te veroveren met behulp van je militaire kaarten, het voordeel van deze dorpen is dat je er geen plaats voor nodig hebt in je steden, het nadeel is dat andere spelers deze terug kunnen veroveren (weliswaar zijn ze dan iets moeilijker om te verslaan) en je dan zowel je dorp als je grondstoffen kwijt bent.

Op het einde van de ronde, nadat elke speler drie acties heeft uitgevoerd, krijg je nog inkomsten naar gelang de kaarten die je voor je hebt liggen: munten, nieuwe kaarten, wetenschapspunten enz. Drie keer in het spel volgt er een puntentelling, per type van de goederen krijgt diegene die er de meeste heeft punten. Wanneer de stapel met gebouwenkaarten uitgeput is volgt de derde en laatste puntentelling, wie daarna de meeste punten heeft wint het spel.

Onze mening

City of Iron is een spel dat niet zo snel uit de kast komt, maar elke keer dat het op tafel komt zijn we opnieuw heel enthousiast. De reden dat het niet vaker op tafel komt is grotendeels omdat het zoveel spelregels zijn en we die telkens opnieuw vergeten zijn. Eens je bezig bent gaat het spelverloop nochtans wel vlot. Een andere reden daarvan is de lengte van het spel, je bent al snel 120 minuten bezig en daar heb je gewoon niet altijd de tijd voor. Terwijl je speelt is het spel zo leuk en boeiend dat de tijd vliegt, na 120 minuten denken we nog ‘Is het nu al gedaan?’. Dat is een heel goed teken, het duurt lang, maar het is zeker de moeite waard.

Het spel is ook elke keer anders, niet alleen omdat de gebouwenkaarten anders geschud zijn, maar ook je medespelers bepalen het spelverloop. Zo hebben we een spel gehad waarbij de dorpen heel belangrijk waren en er veel bij elkaar weggenomen werd terwijl dat tijdens ons ander spel helemaal niet gedaan werd. Toch was het telkens even goed. Ook het biedsysteem is erg leuk, je hebt meer dan 10 plaatsen beschikbaar, afhankelijk van hoe vroeg/laat je aan beurt wilt zijn en hoeveel je daaraan wilt uitgeven. Je kan perfect allemaal op de middelste vier vakjes staan en niets uitgeven. Ook dit is elke spel weer anders, afhankelijk van hoe je medespelers spelen. Het zoeken naar nieuwe kaarten tussen de rondes door is ook spannend, je wilt de beste kaarten aan je deck toevoegen maar die kosten uiteraard wel wat. De volgorde waarin je je kaarten uitspeelt is belangrijk aangezien de aflegstapel later niet geschud wordt, iets wat we in andere spellen nog niet zijn tegengekomen maar dat erg goed werkt. Het geeft een nieuwe dimensie aan het deckbuilden! Op die kaarten staat uiteraard wel wat tekst maar zeker niet overdreven veel. Als je weet wat de vier meest gebruikte begrippen (buildings, cities, districts & towns) voorstellen kan je het spel zeker meespelen ook al heb je geen Engelse talenknobbel.

Het spel speelt goed met alle spelersaantallen, zowel met 2, 3 en 4 spelers hebben we even veel plezier gehad. Het enige voordeel van twee spelers is dat het iets korter is. Ook over het materiaal hebben we alleen maar lof. Het is allemaal erg mooi geïllustreerd en van een hoge kwaliteit, zelf de spelregels lijken wel op een hoge kwaliteit van fotopapier gedrukt. Wat nog leuker is dat ook de illustraties van Ryan Laukat zelf komen, hij kan dus niet alleen een goed spel ontwikkelen maar ook nog eens erg mooi illustreren! Nog een ‘klein’ detail: voor City of Iron heb je veel plaats nodig, je grote spellentafel ligt al snel boordevol tijdens een potje City of Iron.

Conclusie: City of Iron vraagt wat tijd voor het spelen en het doorgronden van de spelregels, maar het is het zeker waard!

City of IronCity of Iron

Auteur: Ryan Laukat
Uitgeverij: Red Raven Games
Aantal spelers: 2 – 4
Tijdsduur: ± 120 min.
Vanaf 13 jaar

Rococo
27 aug 2014 door Ralda

Spelbeschrijving

We komen terecht in het tijdperk van de Rococo, waar het ene feest na het andere feest plaatsvind. De baljurken en kostuums zijn haast belangrijker dan het bal zelf, want het is voor de belangrijke mensen in die periode dé manier om indruk te maken. Het is dus een drukke tijd voor de kleermakers van dienst, want ook jouw status heeft er alle baat bij als jouw kledij goed vertegenwoordigd wordt op het bal van de eeuw! Tijd om personeel in dienst te nemen, materiaal aan te kopen en de handen uit de mouwen te steken dus.

Elke speler begint met een deck van 5 kaarten, aan het begin van een ronde kies je drie handkaarten uit je trekstapel, dit zijn de drie kaarten waar je deze ronde mee gaat spelen. Nadat je ze gespeeld hebt komen ze op je aflegstapel te liggen, pas wanneer je trekstapel volledig opgebruikt is wordt je aflegstapel terug omgedraaid en kan je pas een kaart hergebruiken. Met die handkaarten kan je vervolgens elk om beurt één van de zes mogelijke acties uitvoeren. Elke werknemerskaart heeft een bepaalde status, er zijn meesters, knechten en leerlingen. Sommige acties kan iedereen uitvoeren maar voor andere acties zal je een knecht of meester moeten hebben. Eén van de belangrijkste acties in het begin is het aankopen van nieuwe grondstoffen, want om later kledij te maken heb je zowel stof, kant en garen nodig. Als startspeler heb je de beste keuze maar zal je het meeste moeten betalen, als je later aan de beurt komt kan je wellicht genieten van de kortingen! Eens je voldoende materiaal hebt aangekocht kan je een knecht of een meester bevelen om een kledingstuk te maken, nadat je de gevraagde materialen hebt betaald kan je kiezen of je het kledingstuk wilt verkopen of verhuren. Als je verkoopt krijg je onmiddellijk een bom geld, als je het verhuurt kan je kiezen in welke balzaal je het kledingstuk plaatst, het zal dan punten opleveren aan het einde van het spel. Enkele plaatsen in de balzaal leveren bovendien nog extra’s op en sommige zijn voorbehouden voor kledij die door meesters ontworpen zijn, het is dus belangrijk wélke kaart je voor deze actie gebruikt. Daarnaast kunnen meesters ook nieuw personeel in dienst nemen, elke ronde liggen er 4 werknemerskaarten in de arbeidsmarkt, maar ook hier geld: als je eerst aan beurt bent heb je de beste keuze, maar moet je het meeste betalen. Hoe meer werknemers gekocht worden, hoe goedkoper het wordt, maar op is op! Deze werknemerskaarten komen onmiddellijk in je hand en kan je deze ronde al meteen gebruiken om een extra actie uit te voeren. Een andere mogelijke actie is het investeren in de aankleding van het bal, je kan vb. een muzikant inhuren of een plaats voor het vuurwerk reserveren. De plaatsen zijn beperkt maar hebben een hoog kostenplaatje, al leveren ze aan het einde uiteraard ook heel wat punten op. Tenslotte kan je ook om de gunst van de koningin vragen (m.a.w: startspeler worden en vijf geld ontvangen) of een werknemer ontslaan, die kaart wordt dan uit het spel verwijderd en in ruil daardoor krijg je een werknemersbonus afhankelijk van het type werknemer.

Naast de besproken hoofdacties hebben de meeste werknemers nog een bijkomende actie. Zo kan je met sommige kaarten een extra actie uitvoeren, terwijl je met andere kaarten geld of zelfs punten kan verdienen. Nadat elke speler zijn handkaarten heeft uitgespeeld krijgt iedereen zijn inkomen. Dat is standaard 5 Livre, maar door te investeren in de aankleding van het bal en één van je schijfjes op de fontein te leggen is het mogelijk om een hoger inkomen te krijgen. Na 7 rondes eindigt het spel en volgt de puntentelling. In elk van de vijf balzalen én op het balkon worden er punten uitgedeeld aan diegene die de meeste kledij geleverd heeft. Daarna kunnen diegenen die een plaats op het balkon gereserveerd hebben iemand vanop het bovenste verdiep naar het balkon sturen, de punten van de jurken worden hier namelijk verdubbeld, of zelf verdriedubbeld! Tenslotte krijgt iedereen de punten die vermeld staan op de afgewerkte kledij en bij de aankleding van de balzaal met je eigen fiche. Diegene met de meeste punten wint het spel.

Fancy Dresses promo

Bij de eerste paar honderd exemplaren van Rococo krijg je alvast de promo Fancy Dresses. Deze nieuwe jurken/kostuums zijn maar liefst 5 punten waard en zijn dus zeker een leuke extra. Vraag er snel naar in je favoriete winkel!

Onze mening

Rococo is een spel waarin verschillende elementen op een succesvolle manier zijn samengevoegd. Enerzijds heb je het deckbuilden waarin je steeds betere kaarten wilt aankopen en een beter set aan kaarten probeert op te bouwen. De meesters zijn handig omdat zij bepaalde acties kunnen uitvoeren dat je niet kan uitvoeren met knechten of leerlingen, maar die laatste hebben vaak een betere bijkomende actie. Anderzijds is het steeds spannend dat een tegenstander niet gaat lopen met de actie die jij wilt doen, het idee achter een workerplacement zonder dat het echt een workerplacement is. Van alle kaarten is er maar één, de materialen zijn beperkt (al is er ruim genoeg voor iedereen) en ook voor de aankleding in de zaal (en op de fontein) geldt: eerst is eerst. Je zal in dit spel dus erg veel plannen, maar je zal je plannen ook geregeld moeten wijzigen. Het spel klopt thematisch volledig en dat helpt bij het uitleggen en begrijpen van het spel, ook al komen er best wel wat regels bij kijken. Ook een pluspunt is dat het spel heel spannend blijft tot het bittere eind. Tijdens het spel worden er zo goed als geen punten uitgedeeld, de grote puntentelling is pas aan het einde waardoor je moeilijk kan inschatten wie er zal winnen. De eindscores liggen vaak vrij dicht tegen elkaar.

Rococo is dus een erg leuk spel dat bovendien erg mooi geïllustreerd werd. Naarmate het einde van het spel dichterbij komt wordt het bord wel erg druk en onoverzichtelijk, grotendeels doordat de kledij dezelfde kleuren heeft als de schijfjes in de spelerskleuren. Ook het verschil tussen de witte en grijze blokjes (draad en garen) is niet zo heel groot en zorgt soms voor verwarring. Als er één nadeel aan het spel verbonden is is het wellicht de speelduur, al hoeft dat niet altijd een nadeel te zijn en staat dit met 60-120 minuten ook duidelijk vermeld op de doos. Met twee spelers is het zeker te doen op een uurtje, maar daarnaast vonden we het met twee spelers toch niet zo’n leuk spel. De interactie die je met meerdere spelers wel hebt valt hier weg, je kan gemakkelijk veel kaarten aankopen en ook het behalen van de meerderheden in de balzalen is niet zo spannend. Met drie spelers is het spel meteen heel wat beter, een echte topper zelf. Voor 4 en 5 spelers kan je de achterkant van het speelbord gebruiken, we hebben dat tot hiertoe nog niet kunnen proberen maar vermoeden dat dat ook wel erg goed zal zijn. Al is het naar ons goesting misschien wel wat te lang om echt met 5 spelers te spelen.

Conclusie: Rococo is een topper dat in een erg mooi kleedje werd gestoken 🙂

White Goblin Games

Met dank aan White Goblin Games!


Rococo

Auteurs: Matthias Cramer, Louis Malz & Stefan Malz
Uitgeverij: White Goblin Games
Aantal spelers: 2 – 5
Tijdsduur: ± 120 min.
Vanaf 12 jaar

Lewis & Clark
10 jun 2014 door Ralda

Spelbeschrijving

Lewis & Clark zijn Amerikaanse ontdekkingsreizigers die in 1804 op expeditie gestuurd werden door president Jefferson. Tijdens deze twee jaar lange tocht door het westen van de Verenigde Staten wouden ze het gebied verkennen en in kaart brengen. Met hun troepen en enkele kano’s vertrekken de twee in St. Louis, onderweg willen ze zoveel mogelijk materiaal verzamelen om hun reis verder te zetten. Om de zoveel tijd zetten ze hun kamp op, en iedereen die al eens verhuisd is weet dat je dan best zo weinig mogelijk materiaal meesleurt. Hoe minder materiaal ze moeten mee verhuizen, hoe minder tijd de reizigers verliezen. De reis duurde exact 554 dagen, in die tijd hebben Lewis & Clark met hun volk 6700 km afgelegd. In het spel kruipen we in de huid van één van deze ontdekkingsreizigers en proberen we als eerste ons kamp op te bouwen in Fort Clatsop.

Elke speler begint met een set van 6 kaarten, of eerder: 6 expeditieleden die je helpen in deze lange tocht. Voor elke actie heb je twee kaarten nodig: één kaart leg je gedekt neer, het aantal indianen op de achterkant geeft aan hoeveel keer je de actie kan doen. De andere kaart leg je er open naast en bepaald wélke actie je kan doen. Met deze acties kan je bv. materialen verzamelen: elke indiaan kan zoveel materialen verkrijgen als dat er symbolen in die kleur zichtbaar zijn bij je eigen kaarten en/of de kaarten van je naburige medespelers. Met de andere acties kan je o.a. indianen van op het speelbord verzamelen, je reis over water/bergen verder zetten (waarvoor je materialen moet inleveren), … Je kan ook een indiaan inzetten op één van de acties op het speelbord, daar kan je naast het verzamelen van materialen ook recent gespeelde acties van je medespelers kopiëren of nieuwe kano’s aankopen. Elke speler begint met 5 kano’s waar ze indianen of grondstoffen in kunnen vervoeren. Naast één verplichte actie kan je ook nieuwe karakters in dienst nemen, hiervoor betaal je de aangegeven kost boven de kaart en neem je deze onmiddellijk op hand.

Op een gegeven moment kan je beslissen om een kamp op te zetten en alle gespeelde kaarten terug op hand te nemen. Hiervoor wordt er gekeken naar alles wat je nog moet meesleuren, want dat kost tijd. Elke karakterkaart op hand kost één tijd, je probeert op deze moment ook zo weinig mogelijk materiaal en indianen te bezitten. Je verkenner gaat zoveel plaatsen achteruit als dat je tijd verliest, daar wordt nu ook je kamp-symbool gelegd. Vanaf dan heb je terug meer kaarten op hand en kan je opnieuw kaarten gebruiken om acties uit te voeren. Dit gaat verder tot wanneer één speler zijn kamp heeft opgebouwd voorbij Fort Clatsop, deze speler is de winnaar en het spel eindigt onmiddellijk.

Onze mening

Lewis & Clark zit thematisch erg goed in elkaar: overdag wil je veel verzamelen, je wilt zoveel mogelijk indianen die voor je kunnen werken zodat je zo ver mogelijk kan reizen richting Fort Clatsop. Wanneer je wilt overnachten en een kamp wilt opzetten is het logisch dat je zo weinig mogelijk materiaal wilt. Hierdoor kom je in een zekere flow: materiaal verzamelen, gebruiken om te reizen en dan een kamp opbouwen op de moment dat je niets meer moet meesleuren. Helaas is dat ideale plaatje niet altijd haalbaar en zal je ongetwijfeld tijd verliezen door je verhuis. Door de dubbele functie van je kaarten moet je elke keer opnieuw de keuze maken of je een kaart gebruikt voor de actie, of voor de indianen op de achterkant. De beste actie-kaarten hebben meestal ook de meeste indianen op de achterkant, wat de keuze eens zo moeilijk maakt. Je wilt tijdens het spel dus erg graag je team uitbreiden en nieuwe karakters in dienst nemen, maar je zal snel merken dat een oneven getal niet goed werkt: dan heb je altijd één kaart over en verlies je in elk geval één uur tijd.

In het spel worden enkele goede technieken door elkaar gebruikt. Je hebt het deckbuilding-principe waarbij je een perfect aantal karakterkaarten probeert te vormen, hiervoor kan je nieuwe karakterkaarten aankopen maar je kan ook kaarten verwijderen om een efficiënter deck te maken. Daarnaast heb je het workerplacement-gedeelte waarbij je je indianen kan inzetten op de acties op het bord, bij sommige acties kan maar één indiaan staan, bij andere is het aantal onbeperkt. Deze indianen blijven zolang staan tot één speler de actie speelt waarbij alle indianen naar de verzamelplaats gaan en hij er zoveel hij wilt kan meenemen. Ondanks dat er verschillende technieken gebruikt worden die we al kenden voelt het spel toch als iets heel nieuw aan. Op een gegeven moment zit je in een zekere flow, je gaat ver reizen over water… maar dan opeens verandert het in gebergtes, en moet je opeens andere materialen verzamelen en op een iets andere manier te werk gaan. Je kan na een aantal spellen ook de route aanpassen met de voorziene fiches. Dat zorgt er voor dat je het spel weer op een andere manier zal proberen spelen. Dat is voor ons niet echt nodig, door het grote aantal kaarten in het spel zal je altijd net wat anders proberen spelen, afhankelijk van de kaarten die je kan aankopen. Je gebruikt toch zelden/nooit alle kaarten in een spel.

Het spel speelt erg goed met 3 en 4 spelers, maar ook met 2 spelers werkt het goed! Daarnaast hebben alle kaarten andere, mooie illustraties en zijn alle karakters genoemd naar een persoon uit de geschiedenis van Lewis & Clark. Het verhaal én een tekstje over elk van deze personages kan je lezen achteraan in de duidelijke spelregels. Je moet voor dit spel wel rekenen op een half uur per speler, wat vooral met 5 spelers voor wat downtime kan zorgen.

Conclusie: Lewis & Clark zit thematisch heel goed in elkaar en is daarnaast een heel goed strategisch spel. 8,5/10

Lewis & Clark

Auteur: Cédric Chaboussit
Uitgeverij: Ludonaute/Asmodee
Aantal spelers: 2 – 5
Tijdsduur: ± 30 min./spelers
Vanaf 14 jaar

© @ E&E Spellenmolen